Uzależnienie – wnioski z choroby Parkinsona
Kompleksowy przegląd przeprowadzony przez naukowców z Montreal Neurological Institute (MNI), McGill University i University of Cambridge w Anglii dostarcza istotnych informacji na temat neurologicznych podstaw uzależnienia poprzez badanie pacjentów z chorobą Parkinsona, u których w niektórych przypadkach rozwijają się różne uzależnienia podczas leczenia.
Recenzja, opublikowana w czasopiśmie naukowym Neuron, ilustruje, że stale podwyższony poziom dopaminy w mózgu sprzyja rozwojowi i utrzymaniu uzależniających zachowań.
Uzależnienie to złożony problem zdrowotny i społeczny, który może niszczyć życie i niszczyć społeczności. Badania obrazowania mózgu wykazały, że uzależnienie poważnie zmienia obszary mózgu krytyczne dla podejmowania decyzji, uczenia się i zapamiętywania oraz kontroli zachowania. Aby nauczyć się kontrolować lub zarządzać zaburzeniem, konieczne jest zrozumienie podstawowych mechanizmów biologicznych. Naukowcy zwrócili się ku chorobie Parkinsona, aby zbadać uzależnienia, z powodzeniem wykorzystując jedną chorobę do poznania innej. Chociaż pozornie bardzo się one różnią, dopamina odgrywa rolę w obu tych zaburzeniach i wpływa na niektóre z tych samych układów w mózgu. Często uważa się, że choroba Parkinsona wpływa tylko na ruch, ale obejmuje ona również objawy poznawcze, behawioralne i nastroju, które są obecnie uznawane za główne źródło niepełnosprawności.
Dopamina jest neuroprzekaźnikiem w mózgu, który bierze udział w procesach mózgowych, które kontrolują ruch, reakcje emocjonalne i zdolność odczuwania przyjemności, nagrody i bólu. Pacjenci z chorobą Parkinsona nie mają dopaminy i często są leczeni agonistami dopaminy, czyli lekami naśladującymi jej działanie. „W niektórych przypadkach pacjenci z chorobą Parkinsona uzależniają się od własnych leków lub rozwijają uzależnienia behawioralne, takie jak patologiczny hazard, kompulsywne zakupy lub hiperseksualność” – mówi dr Alain Dagher, neurolog z MNI i współautor recenzji. „Jest to zaskakujące, ponieważ pacjenci z chorobą Parkonsona zazwyczaj bardzo rzadko nadużywają narkotyków i wykazują typ osobowości, który jest przeciwieństwem typowej osobowości uzależnionej. Te rzadkie, uzależniające zespoły, które wydają się wynikać z nadmiernego leczenia dopaminergicznego, ilustrują związek dopaminy, osobowości i uzależnienia”.
Pacjenci z chorobą Parkinsona leczeni agonistami dopaminy mieli częstotliwość używania patologicznego hazardu w wysokości aż 8% w porównaniu z mniej niż 1% w populacji ogólnej. U pacjentów z chorobą Parkinsona, u których rozwinęły się zaburzenia wynikające z uzależnienia, problemy zaczęły się wkrótce po rozpoczęciu terapii dopaminergicznej i ustąpiły po jej odstawieniu. Stwierdzono, że dostosowanie dawki i kombinacji leków rozwiązało objawy uzależnienia, przy zachowaniu tych samych korzyści motorycznych.
Zjawisko uzależnienia wywołanego lekami dopaminowymi może nam również powiedzieć coś o podatności na nałóg w populacji ogólnej. Nie wszyscy są jednakowo bezbronni i obecnie wydaje się, że skłonność do uzależnienia jest po części dziedziczna. Wydaje się, że wiele genów odpowiedzialnych za uzależnienie wpływa na poziom dopaminy w mózgu.
Badania pokazują, że dopamina działa w obszarze mózgu zwanym prążkowiem brzusznym, który odbiera dane z innych obszarów, takich jak hipokamp i ciało migdałowate. To może właśnie w tym regionie dopamina promuje uzależniające zachowania.
Zrozumienie funkcji mózgu, która prowadzi do uzależnienia od narkotyków, może pomóc w opracowaniu leków blokujących głód narkotykowy i zachowania związane z poszukiwaniem narkotyków, a także udoskonalić leczenie pacjentów z chorobą Parkinsona.
Źródło historii:
Uniwersytet McGill. „Addiction: Insights From Parkinson’s Disease”. ScienceDaily. ScienceDaily, 3 marca 2009. <www.sciencedaily.com/releases/2009/02/090225132341.htm>.
Nasz komentarz: Badania potwierdzają związek uzależnienia od stymulantów, czyli kokainy, amfetaminy, metaamfetaminy, mafedronu i innych oraz hazardu z receptorami dopaminergicznymi. Odstawienie w/w substancji lub zachowań (hazardowego grania) wywołuje bardzo silny głód narkotykowy czy hazardowy, który powoduje ponowne sięgnięcie osoby uzależnionej po narkotyk lub hazard. W ramach wsparcia farmakologicznego zaleca się stosowanie suplementów z dopaminą w celu złagodzenia nadwrażliwych receptorów dopaminergicznych na brak dopaminy i podniesienie jej poziomu w organizmie, dzięki czemu osobie zmniejszy się głód narkotykowy czy hazardowy i wytrwa w abstynencji.
